Қазіргі уақытта Қазақстандағы балалардың шамамен 60%-ы әлеуметтік желілерде аккаунт ашып, өздерінің цифрлық ізін (digital footprint) қалыптастырып жатыр, деп хабарлайды Aristocrat.biz.. Бұл туралы UNICEF жүргізген “Kids Online Kazakhstan” зерттеуінде мәлімделген.
Зерттеу нәтижесі бойынша, 9–10 жастағы балалардың шамамен 60%-ы әлеуметтік желілерде белсенді болса, 11–12 жас аралығындағы жасөспірімдердің үштен екісі өз цифрлық профильдерін үнемі жүргізеді.
Қазақстандағы әлеуметтік желілер мен жасөспірімдер
Qazaq Expert Club медиа білім беру саласының сарапшысы Жанар Жақанова әлеуметтік платформалар елдегі интернет аудиториясының үлкен бөлігін қамтитынын атап өтті:
TikTok – 15 миллионнан астам пайдаланушы
Instagram – 12 миллионнан астам пайдаланушы
Сарапшының айтуынша, қазіргі жасөспірімдер цифрлық контент жасаушылары ретінде өз ойын, идеяларын және тәжірибесін жариялайды. Сонымен қатар, жас блогерлер қатарластары үшін трендтер мен мінез-құлық үлгілерінің таратушысына айналады.
Digital footprint және оның әсері
Халықаралық тәжірибеде digital footprint — интернетте сақталып, жылдар өткен соң да қолжетімді болуы мүмкін цифрлық із ұғымы қолданылады. Жасөспірімдік кезеңде жарияланған материалдар адамның кәсіби және қоғамдық беделіне әсер етуі мүмкін.
Кейбір университеттердің 25–35%-ы талапкерлердің әлеуметтік желілерін тексереді
Жұмыс берушілердің 54%-ы үміткерлерден олардың әлеуметтік желідегі контентіне байланысты бас тартқан
Жанар Жақанова атап өткендей, Еуропада балалар блогингін реттейтін заңнамалық бастамалар бар:
Францияда балалар-инфлюенсерлер қызметін реттейтін заң қабылданған
Оңтүстік Кореяда балалардың YouTube-арналары ойын-сауық және маркетинг индустриясының бір бөлігіне айналған, бұл олардың еңбек құқықтары мен психологиялық жүктемесі туралы пікірталастарға себеп болған
Қазақстандағы медиасауаттылықтың маңызы
Сарапшы Қазақстандағы жағдайға тоқталып, мектептерде медиасауаттылықты дамыту қажеттілігін атап өтті:
Ақпаратпен жұмыс істеу дағдылары
Цифрлық беделді басқару қабілеті
Жауапкершілік пен өзара құрмет мәдениетін қалыптастыру
Сонымен қатар, жас авторларға Қазақстанның мәдениеті, тарихы және әлеуметтік бастамалары туралы айтуға мүмкіндік беретін жобаларды қолдау маңызды.
«Бүгінгі жасөспірімдер интернеттің болашақ мәдени кеңістігін қалыптастырып жатыр. Олардың жарияланымдары мен идеялары ұжымдық цифрлық кеңістіктің бір бөлігіне айналады», — деп түйіндеді сарапшы.
