Иран төңірегіндегі қақтығыс Қазақстан экономикасына және мұнай нарығына айтарлықтай ықпал етуі мүмкін. Бұл туралы экономист Бауржан Шурманов пікір білдірді, деп хабарлайды Aristocrat.biz.

Қысқа мерзімдегі әсер

Шурмановтың айтуынша, қысқа мерзімде Ирандағы жағдай шикізат нарықтары арқылы көрініс табады. 2 наурыздағы сауда қорытындысына сәйкес:

ҚазМұнайГаз акциялары – 9,98% өскен

ҚазТрансОйл акциялары – 8,46% өскен

Мұнай бағасы бір сессияда 10%-дан астам қымбаттаған

Экономист бұл бағаның өсуін "соғысқа берілген баға" емес, геосаяси сыйақының артуы деп түсіндірді.

Орта және ұзақ мерзімді геоэкономикалық салдар

Шурмановтың пікірінше, Иранның стратегиялық мәні баға динамикасынан әлдеқайда кең:

Географиялық тұрғыдан Иран – Орталық Азия үшін негізгі ел

Парсы шығанағы порттарына дейінгі құрлық маршруты шамамен 1500 шақырым

Бұл маршрут аймақішілік қашықтықтарға шамалас және жаһандық теңіз логистикасына тікелей қол жеткізуді қамтамасыз етеді

Егер Ирандағы жағдай тұрақтанса және санкциялық қысым төмендесе, Қазақстан үшін экономикалық әсер құрылымдық сипатқа ие болады.

Экспорттық бағыттарды әртараптандыру

Шурмановтың айтуынша, Иран арқылы Парсы шығанағы мен одан әрі Еуропа нарығына шығатын балама жол Қазақстан үшін жаңа экспорттық конфигурацияны қалыптастырады:

Экспорттық бағыттарды әртараптандыру

Дәстүрлі дәліздерге тәуелділікті азайту

Логистиканың тұрақтылығын арттыру

Орталық Азиядағы құрылымдық географиялық шектеулерді төмендету

Бұл сценарий мұнай саласы ғана емес, бүкіл экспорт секторына маңызды.

Бауржан Шурманов қысқа мерзімді баға өсімдерін маңызды болса да, ұзақ мерзімді геоэкономикалық стратегияның әлдеқайда маңызды екенін атап өтті.

«Иран рөлінің ықтимал өзгерістері Қазақстан экономикасы үшін стратегиялық тұрғыдан маңызды. Біз өңірдің тұрақтануына және болжамды ойын ережелеріне мүдделі», – деді ол.