Қазақстанда шетелдегі активтерге қатысты кезекті резонансты мәселе көтерілді. Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы Дубайда пәтері бар қазақстандық шенеуніктерді тексеріп жатыр, деп хабарлайды Aristocrat.biz.. Бұл туралы Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаты Ерлан Сайыров мәлімдеді.
Мәселе қоғамда қызу талқыланып, мемлекеттік қызметкерлердің шетелдегі мүлкі мен адалдығы тақырыбы қайта күн тәртібіне шықты.
Депутат не деді?
Ерлан Сайыровтың айтуынша, ол Дубайдағы пәтерлерге қатысты тексерістер жүріп жатқанынан хабардар. Қазіргі таңда прокуратура барлық деректерді жинап, құқықтық бағасын беруге дайындалып жатыр.
«Елді басқарып, қазір басқа елде тұрып жату – адамшылыққа жат. Бұл ол адамдардың елімізге, халқымызға шынайы болмағанын көрсетеді. Бұл дұрыс нәрсе емес», – деді депутат.
Оның пікірінше, мемлекеттік қызмет атқарып жүрген азаматтардың шетелден жылжымайтын мүлік сатып алып, сол жақта тұруы – қоғам сеніміне нұқсан келтіреді.
Прокуратура қандай шара қабылдауы мүмкін?
Депутат нақты қандай жаза қолданылатынын айта алмады. Оның сөзінше, қазір тексеру кезеңі жүріп жатыр.
«Нақты білмеймін. Қазір прокуратура жұмыс істеп жатыр. Әзірге барлық деректі жинап жатыр», – деді ол.
Сарапшылардың айтуынша, егер шенеуніктер шетелдегі мүлкін декларацияламаған немесе заңсыз табысқа сатып алғаны дәлелденсе, онда тәртіптік, әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілік қарастырылуы мүмкін.
Дубайдағы мүлік неге дауға айналды?
Соңғы жылдары Дубай қазақстандық шенеуніктер мен ірі кәсіпкерлердің жиі инвестиция салатын аймағына айналғаны айтылып жүр. Бұған дейін шетелдегі, соның ішінде Дубайдағы бірқатар жылжымайтын мүліктің Қазақстанның мемлекет меншігіне өткені туралы ақпарат тараған болатын.
Бұл жағдай активтерді қайтару және заңсыз байлықты мемлекетке қайтару саясаты аясында қарастырылып жатыр.
Қоғам талабы: Ашықтық пен жауапкершілік
Саясаттанушылардың пікірінше, бұл мәселе тек жеке пәтерлерге қатысты емес, мемлекеттік басқарудағы ашықтық пен адалдық қағидаттарына тікелей байланысты.
Қоғам тарапынан қойылып отырған негізгі сұрақтар:
Шенеуніктердің шетелдегі мүлкі толық жарияланған ба?
Бұл активтер қандай табыс көзінен алынған?
Қос азаматтық немесе тұрақты тұру фактілері бар ма?
Егер мемлекеттік қызметкер ел ішінде шешім қабылдап отырып, шетелде тұрақты тұратын болса, бұл этикалық тұрғыдан да, ұлттық қауіпсіздік тұрғысынан да күмән тудыруы мүмкін.
Тергеу қалай аяқталуы мүмкін?
Қазір Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы тексеру жұмыстарын жүргізіп жатыр. Нәтижесінде:
мүлікті тәркілеу,
қызметтен босату,
қылмыстық іс қозғау,
немесе заң бұзушылық анықталмаса, істі жабу
сияқты шешімдер қабылдануы ықтимал.
Әзірге ресми тізім жарияланған жоқ. Бірақ қоғам тарапынан ашықтыққа деген сұраныс жоғары.
Дубайдағы пәтерлерге қатысты тексеріс – Қазақстандағы мемлекеттік қызмет жүйесіндегі тазалық пен жауапкершілік мәселесінің бір көрінісі. Егер заң бұзушылық дәлелденсе, бұл іс басқа да шетелдік активтерді тексеруге түрткі болуы мүмкін.
Ал әзірге басты сұрақ ашық күйінде қалып отыр: мемлекеттік қызметкердің шетелдегі мүлкі – жеке құқық па, әлде қоғам алдындағы жауапкершілік мәселесі ме?
