Ақтөбеде өткен үйлену тойындағы бір сәт әлеуметтік желіні дүр сілкіндірді, деп хабарлайды Aristocrat.biz. Қалалық мәслихат депутаты, кәсіпкер Аслан Қайырғалиев беташар кезінде шамамен 4 миллион теңге тарту еткен видео қоғамда қызу пікірталас тудырды. Бірі мұны жомарттық десе, енді бірі орынсыз ысырап деп бағалады.
Дәстүр мен демонстрацияның арасы
Беташар – қазақтың келін түсіру дәстүріндегі ең маңызды рәсімдердің бірі. Онда туыстар мен қонақтар жас отбасыға ақжарма тілегін білдіріп, сый-сияпат жасайды. Алайда соңғы жылдары бұл дәстүрдің мазмұны өзгеріп, кей жағдайда әлеуметтік статус пен қаржылық мүмкіндікті көрсету алаңына айналып бара жатқаны байқалады.
4 миллион теңге – Қазақстандағы орташа жалақымен салыстырғанда бірнеше айлық табысқа тең сома. Сондықтан мұндай әрекет көпшілік үшін тек жеке қуаныш емес, әлеуметтік теңсіздік мәселесін де еске салды.
Қоғам неге екіге бөлінді?
Бұл жағдайға реакцияның әртүрлі болуы заңды. Қоғамдағы пікірлерді шартты түрде екіге бөлуге болады:
Қолдаушылар:
«Бұл – өз ақшасы, қалай жұмсаса да өзі біледі»
«Жомарттық – қазақтың қанында бар қасиет»
«Жастарға қолдау көрсету – жақсы үрдіс»
Сын айтушылар:
«Мұндай көрсетілім халықтың ашуын тудырады»
«Депутат халыққа жақын болуы керек»
«Бағаны ұстап тұруға қол қойған адам үшін бұл – парадокс»
Әлеуметтік контекст: қарама-қайшылық
Мәселенің ең қызу талқыланған тұсы – осы. Аслан Қайырғалиев бұған дейін әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасын тұрақтандыру туралы меморандумға қатысқан тұлға ретінде белгілі.
Яғни, бір жағынан – халық үшін бағаны ұстап тұру саясаты, екінші жағынан – көпшілік алдында қомақты қаржы шашу. Бұл контраст қоғамда «шынайылық» пен «имидж» арасындағы айырмашылық туралы сұрақтарды күшейтті.
Бұл оқиға бір адамның әрекетінен әлдеқайда кең мәселені ашып берді. Сұрақ «4 миллион теңге көп пе, аз ба?» дегенде емес. Негізгі мәселе – қоғам қандай құндылықтарды алға қояды?
Қарапайымдылық па, әлде көрсетілім бе? Дәстүр ме, әлде тренд пе?
Жауап әркімнің өзінде. Бірақ бір нәрсе анық: мұндай оқиғалар қоғамдағы көңіл-күйді, әлеуметтік әділеттілікке деген сұранысты және құндылықтар трансформациясын айқын көрсетіп береді.
