АҚШ президенті Дональд Трамп НАТО елдерін Иранға қарсы әрекетте АҚШ-ты қолдауға шақырды, деп хабарлайды Aristocrat.biz.. Ормуз бұғазы мен әлемдік мұнай қауіпсіздігі туралы маңызды мәлімдеме жасалды.

Трамптың қатаң ескертуі: НАТО Иран мәселесінде АҚШ-ты қолдамаса, альянсты бұлыңғыр болашақ күтуі мүмкін

АҚШ президенті Дональд Трамп Батыс елдеріне қарата маңызды әрі қатаң мәлімдеме жасады. Оның айтуынша, егер НАТО елдері Иран мәселесінде АҚШ-ты қолдамаса, онда альянстың болашағы күрделі жағдайға тап болуы мүмкін.

Бұл туралы Ақ үй басшысы Financial Times басылымына берген сұхбатында айтты. Трамптың сөздері қазіргі халықаралық саясаттағы шиеленісті тағы да күшейтіп, сарапшылар арасында қызу талқылау тудырып отыр.

Президент әсіресе Ормуз бұғазының қауіпсіздігі мәселесіне тоқталып, АҚШ одақтастары бұл бағытта нақты әрекет етуі керек екенін айтты.

Трамп НАТО елдеріне нақты талап қойды

АҚШ президентінің айтуынша, Ормуз бұғазының қауіпсіздігін қамтамасыз ету халықаралық қауымдастықтың ортақ міндеті.

Трамптың пікірінше, НАТО елдері АҚШ-пен бірге әрекет етіп, бұғаздағы қауіпсіздікті қамтамасыз етуге көмектесуі тиіс.

«Егер бұл мәселеге жауап болмаса немесе жауап теріс болса, менің ойымша, бұл НАТО-ның болашағы үшін өте жаман белгі», – деді Дональд Трамп.

Оның айтуынша, әлемдік сауда мен энергетикалық қауіпсіздік үшін маңызды саналатын Ормуз бұғазының жабылуы немесе қауіпке ұшырауы көптеген елдерге әсер етеді.

Ормуз бұғазы – әлемдік мұнай тасымалының негізгі жолы

Сарапшылардың айтуынша, Ормуз бұғазы – әлемдегі ең маңызды теңіз дәліздерінің бірі.

Парсы шығанағынан шығатын мұнайдың едәуір бөлігі дәл осы бұғаз арқылы өтеді. Сондықтан оның қауіпсіздігі тек аймақтық мәселе емес, бүкіл әлемдік экономика үшін маңызды.

Трамптың пікірінше, бұл мәселені шешуде Еуропа елдері де жауапкершілік алуы тиіс.

Президент Еуропа мемлекеттерінде миналарды тазартуға арналған арнайы әскери кемелер көп екенін атап өтті.

Трамп: АҚШ одақтастарына бұрыннан қолдау көрсетіп келеді

Сұхбат барысында Дональд Трамп АҚШ-тың өз одақтастарына бұрын да бірнеше рет қолдау көрсеткенін айтты.

Мысалы, ол Украина мәселесін еске салды.

Трамптың айтуынша, Украина географиялық тұрғыдан АҚШ-тан мыңдаған шақырым қашықтықта орналасқан. Соған қарамастан, Вашингтон бұл елге әскери және қаржылық көмек көрсетіп келеді.

«Біз әрқашан одақтастарымызға қолдау көрсетіп келдік. Бірақ олардың бізге дәл сондай қолдау көрсететініне сенімді емеспін», – деді АҚШ президенті.

Бұл сөздер Батыс елдері арасындағы саяси сенім мәселесін тағы да күн тәртібіне шығарды.

НАТО ішіндегі пікірталас күшеюі мүмкін

Трамптың мәлімдемесі НАТО ішіндегі пікірталастарды күшейтуі мүмкін деп есептейді сарапшылар.

Бірқатар еуропалық елдер Таяу Шығыстағы әскери қақтығыстарға қатысу мәселесіне әртүрлі көзқарас білдіріп келеді.

Кейбір мемлекеттер дипломатиялық жолды қолдаса, енді біреулері қауіпсіздік шараларын күшейту қажет деп санайды.

Сондықтан Трамптың үндеуі Еуропада жаңа саяси пікірталастарға себеп болуы ықтимал.

Қытай факторына да назар аударылды

Сұхбат барысында Трамп Қытай төрағасы Си Цзиньпинмен жоспарланған кездесуі туралы да айтты.

Президенттің айтуынша, егер Қытай Ормуз бұғазы арқылы өтетін теңіз жолдарының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектеспесе, бұл кездесу кейінге қалуы мүмкін.

Бұл мәлімдеме АҚШ пен Қытай арасындағы геосаяси қатынастарға да әсер етуі ықтимал.

Еуропа мен Қытай мұнайға тәуелді

Трамп тағы бір маңызды жайтты атап өтті:

Еуропа мен Қытай Парсы шығанағынан жеткізілетін мұнайға қатты тәуелді.

Сондықтан Ормуз бұғазының қауіпсіздігі тек АҚШ үшін ғана емес, көптеген мемлекеттер үшін стратегиялық маңызға ие.

Егер бұғазда қауіп пайда болса, бұл әлемдік мұнай бағасының күрт өсуіне және жаһандық экономикалық тұрақсыздыққа әкелуі мүмкін.

Сарапшылар не дейді?

Халықаралық саясат сарапшылары Трамптың мәлімдемесін НАТО-ға бағытталған саяси қысым ретінде бағалап отыр.

Олардың пікірінше, бұл мәлімдеме бірнеше мақсатты көздеуі мүмкін:

НАТО елдерінің әскери белсенділігін арттыру

Таяу Шығыстағы қауіпсіздікке халықаралық назар аударту

АҚШ одақтастарының жауапкершілігін күшейту

Сонымен қатар сарапшылар бұл жағдай АҚШ, Еуропа және Қытай арасындағы геосаяси бәсекелестікті күшейтуі мүмкін екенін айтады.

Дональд Трамптың НАТО мен Иран мәселесіне қатысты мәлімдемесі халықаралық саясаттағы маңызды сигналдардың бірі болды.

Егер НАТО елдері АҚШ бастамасын қолдамаса, бұл альянс ішіндегі қатынастарға әсер етуі мүмкін.

Ал Ормуз бұғазының қауіпсіздігі мәселесі алдағы уақытта әлемдік саясаттың негізгі тақырыптарының біріне айналуы ықтимал.