АҚШ пен Иран арасындағы соғыс қалай басталды? The New York Times деректеріне сүйенген Aristocrat.biz мәліметінше, шешуші сәт Ақ үйдегі жабық кездесуде қабылданған.
Сопақ кабинеттегі шешуші кездесу
11 ақпан күні Дональд Трамп пен Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Сопақ кабинет ішінде Иран мәселесін үш сағат бойы талқылаған.
Сол кезде Ақ үй әкімшілігі Тегеранмен дипломатиялық келіссөз жүргізіп жатқанымен, Нетаньяху әскери жоспардан бас тартпауға шақырған. Көпшілік алдында қарама-қайшы мәлімдемелер жасалғанымен, іс жүзінде соғысқа дайындық қызу жүрген.
Ақпан айының соңында Трамп Иранның рухани көшбасшысы Әли Хаменей нысанаға алынатын операцияны бекітіп, оған Epic Fury атауын берген.
«Epic Fury» операциясы қалай өтті?
АҚШ пен Израиль Таяу Шығыста соңғы 20 жылдағы ең ауқымды әскери операцияны бастаған. Әуе соққылары Иранның әскери инфрақұрылымы мен ядролық нысандарына бағытталған.
Мақалада шабуыл салдарынан Әли Хаменей қаза тауып, елдегі жағдай бақылаудан шыққаны айтылады. Қақтығыс нәтижесінде жүздеген бейбіт тұрғын мен алты америкалық сарбаз көз жұмған.
Неліктен келіссөз нәтиже бермеді?
Ақ үй Тегеранмен келісімге келуге талпынған. Келіссөздерге Трамптың кеңесшісі Жаред Кушнер және америкалық мәмілегер Стив Уиткофф қатысқан.
Алайда Иран ядролық бағдарламадан бас тартпайтыны белгілі болған соң, дипломатиялық арна жабылған. АҚШ Мемлекеттік хатшысының экс-көмекшісі Барбара Лиф келіссөздердің сәтсіздігі алдын ала белгілі болғанын айтқан.
ЦРУ дерегі және шешуші соққы
CIA барлау қызметі Хаменейдің нақты орналасқан жерін анықтап, сенбі күні таңертең Тегерандағы резиденциясында болатынын хабарлаған.
Шабуыл жұмыс аптасының басында, халық күнделікті тіршілікпен айналысып жатқан кезде жасалған. Зымыран соққысы Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің отырысы басталған сәтте жүзеге асырылған.
Иранда не болып жатыр?
Әскери операциядан кейін елдегі саяси ахуал түбегейлі өзгерген. Билік құрылымы әлсіреп, ішкі тұрақсыздық күшейгені айтылуда. Сарапшылар бұл жағдай Таяу Шығыстағы күштер тепе-теңдігін өзгертіп, жаһандық қауіпсіздікке әсер етуі мүмкін екенін болжайды.
Түйін:
АҚШ–Иран соғысы — соңғы жылдардағы ең ірі геосаяси оқиғалардың бірі. Ақ үйдегі үш сағаттық кездесу тарихи шешімге ұласқан. Бұл қақтығыс тек Таяу Шығысқа емес, әлемдік саясат пен қауіпсіздік жүйесіне де ұзақ мерзімді ықпал етуі ықтимал.
